Pharmed
NIKOTINOVAYA KISLOTA 10MG 1ML N10 AMP (DARNITSA)
TƏSDİQ EDİLMİŞDİR
Azərbaycan Respublikası
Səhiyyə Nazirliyi
Farmakoloji və Farmakopeya
Ekspert Şurasının sədri
_____________ E.M.Ağayev
“___”__________ 2020-ci il
Dərman vasitəsinin istifadəsi üzrə təlimat (xəstələr üçün)
NİKOTİN TURŞUSU-DARNİTSA inyeksiya üçün məhlul
NICOTINIC ACID-DARNITSA
Tərkibi
Təsiredici maddə: 1ml məhlulun tərkibində 10 mq nikotin turşusu vardır.
Köməkçi maddələr: natrium hidrokarbonat, inyeksiya üçün su.
Təsviri
Rəngsiz, şəffaf mayedir.
Farmakoterapevtik qrupu
Periferik vazodilatatorlar. Nikotin turşusu və onun törəmələri.
ATC kodu: C04AC01.
Farmakoloji xüsusiyyətləri
Farmakodinamikası
Nikotin turşusu (PP vitamini) sərbəst və ya amid şəklində kodehidraza I (difosfopiridinnukleotid
– NAD) və kodehidraza II (trifosfopiridinnukleotid – NADF) fermentlərin prostetik qrupudur ki,
bu fermentlər oksidləşmə-reduksiya reaksiyalarında hidrogenin, eləcə də fosfatın ötürülməsini
həyata keçirir.
Maddələr mübadiləsində, toxuma tənəffüsündə, sintez proseslərində iştirak edərək, nikotin
turşusu qanda lipoproteidlərin və triqliseridlərin səviyyəsini normallaşdırır.
Prearteriol və arteriol səviyyəsində (o cümlədən, baş beyində) vazodilatasiyəedici təsir göstərir
ki, bununla da, mikrosirkulyasiyanı yaxşılaşdırır.
Zəif antikoaqulyant təsir göstərir (qanın fibrinolitik aktivliyini artırır), qaraciyər və böyrəklərin
dezintoksikasiya funksiyasının güclənməsi nəticəsində dezintoksikasiya xüsusiyyətlərinə
malikdir.
PP vitaminin defisitini aradan qaldırır, pellaqraəleyhinə spesifik vasitədir.
Farmakokinetikası
Parenteral yeridilmə zamanı nikotin turşusu yeridilən nahiyədən tez sorulur. Bütün orqan və
toxumalarda bərabər şəkildə paylanır. Əsasən metilləşmə yolu, az dərəcədə konyuqasiya yolu ilə
inaktivləşir. Biotransformasiya məhsulları sidiklə ekskresiya olunur. Orqanizmə nikotin
turşusunun yüksək dozası daxil olduqda, sidikdə nikotin turşusu aktiv formada aşkar oluna bilər.
İstifadəsinə göstərişlər
Pellaqranın müalicəsi (PP vitaminin avitaminozu).
Beyin qan dövranının işemik pozuntuları. Ətraflarda damarların spazmı (obliterasiyəedici
endarteriit, Reyno xəstəliyi). Böyrək damarlarının spazmı.
Uzun müddət sağalmayan yaralar, xoralar. Şəkərli diabetin ağırlaşmaları (diabetik
polineyropatiya, mikroangiopatiya).
Hipasid qastrit, enterokolit, kolit. Qaraciyər xəstəlikləri (kəskin və xroniki hepatitlər).
Üz sinirinin nevriti.
Müxtəlif mənşəli intoksikasiyalar: peşəkar, alkoqol, medikamentoz (anilin törəmələri,
barbituratlar, vərəməleyhinə vasitələr və sulfanilamidlər tərəfindən törədilmiş).
Əks göstərişlər
Preparatın istənilən komponentinə qarşı yüksək həssaslıq. Mədə və onikibarmaq bağırsağın
xora xəstəliyi (ağırlaşma mərhələsi), podaqra, hiperurikemiya, ağır qaraciyər çatışmazlığı (o
cümlədən, sirroz), arterial hipertenziyanın ağır formaları və ateroskleroz (damardaxili
yeridilmə zamanı), dekompensasiyalı şəkərli diabet, yaxınlarda keçirilmiş miokard infarktı,
anamnezdə periferik damar müqavimətinin qəflətən azalması.
Xüsusi göstərişlər və ehtiyat tədbirləri
Preparatın uzunmüddətli istifadəsinin qaraciyərin piy distrofiyasına səbəb ola biləcəyini nəzərə
alaraq, sonuncunun profilaktikası üçün pasiyentlərin pəhrizinə metioninlə zəngin ərzaqlar və ya
metionin, lipoy turşusu əlavə etmək lazımdır. Müalicə prosesində qaraciyər funksiyasına nəzarət
etmək lazımdır. Preparata qarşı yüksək həssaslıq yarandığı zaman (damargenişləndirici vasitə
kimi istifadəsi istisna olmaqla) onu nikotinamidlə əvəz etmək olar.
Preparatı hiperasid qastritdə, mədə və onikibarmaq bağırsağın xora xəstəliyində (kəskin mərhələ
istisna olunmaqla), hemorragiyalarda, qlaukomada, böyrək çatışmazlığında, orta səviyyəli
arterial hipotenziyada, alkoqoldan sui istifadə zamanı, qeyri-stabil stenokardiyada (nitratlar,
kalsium kanallarının antaqonistlərini, β-blokatorlar qəbul edən pasiyentlər) ehtiyatla istifadə
etmək lazımdır.
Şəkərli diabetdən əziyyət çəkən pasiyentlərdə preparatın istifadəsi insulinə təlabatın artmasına
səbəb ola bilər. Şəkərli diabetli pasiyentlərdə dislipidemiyanın korreksiyası üçün istifadə
edilməsi məqsədəuyğun deyil.
Qlükozaya qarşı tolerantlığın azalması ilə əlaqədar olaraq, müntəzəm olaraq qlükozanın
monitorinqinin aparılması vacibdir, eləcə də uzunmüddətli terapiya nəticəsində qan zərdabında
sidikcövhərinin yüksəlməsini nəzərə alaraq zərdabda onun səviyyəsini yoxlamaq lazımdır.
Digər dərman vasitələri ilə qarşılıqlı təsiri
Peroral kontraseptiv vasitələr və izoniazid triptofanın nikotin turşusuna çevrilməsini azaldır və
bununla nikotin turşusuna tələbatı artıra bilər.
Nikotin turşusu probenesidin, neomisinin, barbituratların, vərəməleyhinə vasitələrin,
sulfanilamidlərin effektivliyini və toksikliyini azaldır.
Antibiotiklər dərinin nikotin turşusu tərəfindən törədilmiş qızartısını artıra bilər.
Asetilsalisil turşusu dərinin nikotin turşusu təsirindən yaranan qızartısını azaldır.
Siprofibratı nikotin turşusu ilə birgə istifadə etmək məsləhət görülmür.
Əlavə təsirlərin əmələ gəlmə riskinin yüksəlməsini nəzərə alaraq, lovastatin və pravastatini
nikotin turşusu ilə kombinasiyası məsləhət görülmür. Lovastatinlə eyni vaxtda istifadəsi
zamanı rabdomioliz halları qeyd edilmişdir.
Hipotenziv vasitələrlə (hipotenziv təsir güclənməsi mümkündür), antikoaqulyantlarla,
asetilsalisil turşusu ilə (hemorragiyaların inkişafı riski) eyni vaxtda istifadəsi zamanı ehtiyatlı
olmaq vacibdir.
Preparat fibrinolitik vasitələrin, spazmolitik və ürək qlikozidlərinin, alkoqolun qaraciyərə qarşı
toksik təsirini gücləndirir.
Uyuşmazlıq
Tiamin xlorid (tiamin parçalanması baş verir), piridoksin hidroxlorid, sianokobalamin, eufillin,
salisilatlar, tetrasiklinlər, simpatomimetiklər, hidrokortizon ilə qarışdırmaq olmaz.
Hamiləlik və laktasiya dövründə istifadəsi
Hamiləlik dövründə preparatın istifadəsi əks göstərişdir. Laktasiya dövründə preparatın
istifadəsinə ehtiyac olduqda, ana südü ilə qidalandırmanı dayandırmaq lazımdır.
Pediatriyada istifadəsi
15 yaşdan yuxarı uşaqlara təyin edilir.
Nəqliyyat vasitələrini və digər potensial təhlükəli mexanizmləri idarəetmə qabiliyyətinə
təsiri
Preparatın nəqliyyat vasitələrini və digər potensial təhlükəli mexanizmləri idarəetmə qabiliy-
yətinə təsirini müəyyən edən tədqiqatlar aparılmayıb. Lakin müalicə dövründə başgicəllənmə və
yuxululuq kimi əlamətlər müşahidə edildiyi üçün nəqliyyat və digər potensial təhlükəli
mexanizmləri idarə etməkdən çəkinmək lazımdır.
İstifadə qaydası və dozası
Böyüklər və 15 yaşdan yuxarı uşaqlara venadaxili (asta-asta), əzələdaxili və dərialtı təyin edilir
(əzələdaxili və dərialtı inyeksiyalar ağrılıdır).
Venadaxili şırnaq üsulu ilə yeridilmə zamanı preparatın birdəfəlik dozası 0,9%-li natrium
xloridin 10 ml məhlulunda həll edilir, 5 dəqiqədən az olmamaq şərtilə yeridilir (1 dəqiqə
ərzində 2 mq nikotin turşusu yeridilir).
Venadaxili damcı üsulu ilə yeridilmə üçün preparatın birdəfəlik dozası 0,9%-li natrium xlori-
din 100-200 ml məhlulunda həll edilir, yeridilmənin sürəti dəqiqədə 30-40 damcıdır.
Pellaqra
Sutkada 1-2 dəfə 10 mq (1ml) venadaxili və ya əzələdaxili təyin edilir. Müalicə kursu 10-15
gündür.
Beyin qan dövranının işemik pozuntuları
10 mq (1 ml) venadaxili (asta-asta) təyin edilir.
Digər göstərişlər
Gündə 1 dəfə 10 mq (1 ml) dərialtı və ya əzələdaxili 10-15 gün ərzində təyin edilir. İnfuziya
məhluluna əlavə olunması mümkündür: 10 mq (1 ml) nikotin turşusu 100-200 ml infuzion
məhlula qarışdırılır.
Venadaxili yeridilmə zamanı yüksək dozaları: birdəfəlik 100 mq (10 ml), sutkalıq 300 mq (30
ml).
Əlavə təsirləri
Ürək-damar sistemində baş verən pozuntular: təngnəfəslik, taxikardiya, ürəkdöyünmə, yüksək
tərləmə, titrətmə, ödem, sancma və yanma hissiyyatı ilə müşayiət olunan qan axması
hissiyyatı; aritmiyalar; sürətli yeridilmə zamanı-arterial təzliyiqin əhəmiyyətli dərəcədə enmə-
si, ortostatik hipotenziya, kollaps.
Mərkəzi və periferik sinir sistemində baş verən pozuntular: başgicəllənmə, paresteziyalar,
başağrı.
İmmun sistemdə, dəri və dərialtı toxumada baş verən pozuntular: sancma və yanğı
hissiyyatı ilə müşayiət olunan sifət dərisinin və bədənin yuxarı yarısının hiperemiyası, dəridə və
gözlərin selikli qişasında quruluq, nadir hallarda torlu qişanın ödemi, çox nadir hallarda ürəyin
işemik xəstəliyi olan pasiyentlərdə akantoz. Bu simptomlar davamlı deyil və preparatın istifadəsi
dayandırıldıqdan sonra itir. Hiperhəssaslıq reaksiyaları, o cümlədən, tənəffüs orqanlarında baş
verən, övrə, qaşınma, səpgi.
Yerli reaksiyalar: dərialtı və əzələdaxili inyeksiya nahiyəsində ağrı, şişkinlik.
Yüksək dozalarda uzunmüddətli istifadə zamanı-hiperurikemiya, qlükozaya qarşı tolerantlığın
azalması, qaraciyər funksiyasının pozulması, qaraciyərin yağ distrofiyası, sarılıq,
aspartataminotransferazanın, laktatdehidrogenazanın, qələvi fosfatazanın, sidik cövhərinin
səviyyəsinin yüksəlməsi, hipofosfatemiya, tombositlərin miqdarının azalması, protrombin vaxtının uzanması, hiperpiqmentasiya, hiperkeratoz, qıcolma, diareya, ürəkbulanma, qusma,
anoreksiya, mədə xorasının kəskinləşməsi, ambliopiya, yuxusuzluq, mialgiya, arterial təzyiqin
enməsi, rinit, görmənin dumanlanması, göz qapaqlarının ödemi, miopatiya, eksfoliativ
dermatit.
Doza həddinin aşılması
Simptomları
Ürək-damar sistemində baş verən əlavə təsirlərin güclənməsi – arterial hipotenziya, başağrısı,
huşun itməsi mümkündür, başgicəllənmə, qan axını hissi.
Müalicəsi
Preparatın qəbulunun dayandırılması, dezintoksikasion terapiya, simptomatik müalicə. Spesifik
antidotu məlum deyil.
Buraxılış forması
1ml məhlul, ampulda. 5 ampul, konturlu- yuvalı qablaşdırmada. 2 konturlu-yuvalı qablaşdırma
və ya 10 ampul, içlik vərəqə ilə birlikdə karton qutuya qablaşdırılır.
Saxlanma şəraiti
25º C-dən yüksək olmayan temperaturda, orijinal qablaşdırmasında və uşaqların əli çatmayan
yerdə saxlamaq lazımdır. Dondurmaq olmaz.
Yararlılıq müddəti
5 il.
Yararlılıq müddəti bitdikdən sonra istifadə etmək olmaz.
Aptekdən buraxılma şərti
Resept əsasında buraxılır.
İstehsalçı
“Darnitsa” Əczaçılıq şirkəti” ÖSC, Ukrayna
Ünvan
Ukrayna, 02093, Kiyev ş., Borispolskaya k., 13.