Pharmed
KO-PRENESSA 4/1,25MG N30 TB
KО-PRENESSA
KО-PRENESSA Tərkibi
Təsiredici maddələr: hər tabletin tərkibində 2 mq, 4 mq və ya 8 mq perindopril erbumin,
0,625 mq, 1,25 mq və ya 2,5 mq indapamid var.
Köməkçi maddələr: kalsium xlorid heksahidrat, laktoza monohidrat, krospovidon,
mikrokristallik sellüloza, natrium hidrokarbonat, hidratlaşdırılmış
kolloidal silisium dioksid, maqnezium stearat.
Farmakoterapevtik qrupu
Renin-angiotenzin sisteminə təsir göstərən preparatlar.
Digər preparatlarla kombinasiyada AÇF-in inhibitorları. Perindopril diuretiklərlə kombinasiyada.
АТC kodu: С09ВА04
Farmakoloji xüsusiyyətləri
Farmakodinamikası:
Ko-prenessa AÇF inhibitoru perindoprilin tert-butilamin duzunun və xlorsulfamid diuretiki –
indapamidin kombinasiyasından ibarətdir. Onun farmakoloji xassələri ayrılıqda götürülən hər
bir komponentdən + 2 preparatın kombinasiyasının additiv sinergetik təsirindən asılıdır.
Perindopril angiotenzin-I- i angiotenzin II-yə çevirən (güclü damardaraldıcı maddə) AÇF- in
inhibitorudur. Bundan başqa ferment böyrəküstü vəzilərdən aldosteronun ifrazını və
damardaraldıcı maddə olan bradikininin qeyri-fəal heptapeptidlərə parçalanmasını
stimullaşdırır.
Nəticədə aldosteron ifrazının azalması, plazma reninin fəallığınin artması baş verir, belə ki,
aldosteron mənfi əks rabitəni gücləndirmir. Uzunmüddətli müalicə zamanı damarların ümumi
periferik müqavimətinin azalması müşahidə olunur (başlıca olaraq əzələ yatağında və
böyrklərdə olan damarlara təsir etmə); bu zaman duzların və suyun ləngiməsi və ya reflektor
taxikardiya baş vermir.
Perindoprilin antihipertenziv təsiri, həmçinin, reninin aşağı və normal qatılığı olan xəstələrdə
meydana çıxır.
Perindoprilin təsiri metabolit perindoprilаtın fəallığı ilə bağlıdır. Digər metabolitlər qeyrifəaldır. Perindopril venalara damargenişləndirici təsir göstərərək, ürəyə düşən yükü azaldır
(yəqin ki, prostaqlandinlərin metabolizminin dəyişməsi yolu ilə) və damarların ümumi
periferik müqavimətini (DÜPM) azaltmaqla, post-yüklənməni azaldır.
Ürək çatışmazlığı olan xəstələrdə perindopril sol və sağ mədəciyin dolma təzyiqini azaldır,
DÜPM-i azaldır, ürək vurumunu artırır (bununla da ürək indeksini yaxşılaşdırmaqla),
əzələlərdə yerli qan axınını artırır. Nəticədə fiziki yüklənmə sınaqlarının nəticələri
əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşır.
Perindopril hipertenziyanın bütün dərəcələrində fəaldır: yüngül, orta və ağır.
Sistolik və diastolik arterial təzyiqin azalması xəstələrdə həm uzanıqlı, həm də ayaqüstü
vəziyyətdə müşahidə olunur. Birdəfəlik dozadan sonra maksimal antihipertenziv fəallıq 4
saatdan 6 saata kimi təşkil edir və 24 saat ərzində saxlanılır. 24 saatdan sonra AÇF-in yüksək
dərəcədə qalıq blokadası mövcud olur (təqribən 80%). Müalicəyə reaksiya verən xəstələrdə
normallaşmış arterial təzyiq 1 aydan sonra əldə olunur və taxifilaksiya olmadan saxlanılır.
Hipertenziya zamanı müalicənin dayandırılması əks təsirə malik deyil.
Perindopril damardaraldıcı xassələrə malikdir, əsas arterial damarların elastikliyini bərpa edir,
arteriyaların müqavimətinin histomorfometrik dəyişikliklərini korrektə edir və sol mədəciyin
hipertrofiyasının azalmasına səbəb olur. Zərurət yarandıqda tiazid diuretiklərin əlavə edilməsi
additiv sinergetik təsir törədir.
AÇF-in inhibitorunun tiazid diuretikləri ilə kombinasiyası yalnız bir diuretikin qəbulu
nəticəsində yaranan hipokaliemiyanın inkişaf riskini azaldır.
İndapamid indol həlqəsi ilə sulfamid törəməsidir, farmakoloji cəhətdən diuretiklərin tiazid
qrupuna aiddir. İndapamid kortikal bölücü seqmentdə natriumun reabsorbsiyasını inhibə edir.
О, natriumun və xloridlərin və az dərəcədə kaliumun və maqneziumun sidiklə xaric olmasını
artırır, bununla da sidiyin xaric olmasını artırmaqla antihipertenziv təsir göstərir.
Ko-prenessa ilə bağlı olanlar:
Hipertenziv xəstələrdə yaşdan asılı olmayaraq, dərman dozadan asılı olaraq sistolik və
diastolik arterial təzyiqi uzanıqlı və ya ayaqüstü vəziyyətdə aşağı salmaqla antihipertenziv
təzyiq göstərir.
Аntihipertenziv təsir 24 saata qədər davam edir. Arterial təzyiqin azalmasına taxifilaksiya baş
vermədən bir aydan az müddət ərzində nail olunur; müalicənin dayandırılması ləğvetmə
sindromu törətmir.
Perindoprilin və indapamidin birlikdə qəbulu ayrı ayrılıqda qəbul edilən preparatlardan hər
hansı birinə münasibətdə sinergetik xarakterli antihipertenziv təsir göstərir.
Sol mədəciyin hipertrofiyası ilə hipertenziv xəstələrdə Ko-prenessa® 8 mq/2,5 mq dozada sol
mədəciyin kütlə indeksini (SMKİ) əhəmiyyətli dərəcədə aşağı salır.
Farmakokinetikası:
Perindopril və indapamidin fiksə olunmuş kombinasiyasının farmakokinetik göstəriciləri
onların ayrı ayrılıqda qəbulunun farmakokinetik göstəricilərindən fərqlənmir.
Daxilə qəbul edildikdən sonra perindopril mədə-bağırsaq traktından sürətlə sorulur, maksimal
qatılığı 1 saat müddətində yaranır. Qan plazmasında perindoprilin yarımparçalanma dövrü 1
saat təşkil edir.
Perindopril prodərmandır. Perindoprilin qəbul edilmiş dozasının 27%-i fəal metabolitperindoprilаt şəklində qan dövranına daxil olur. Fəal perindoprilатdan başqa, perindopril 5
qeyri-fəal metabolit əmələ gətirir. Plazmada perindoprilатın maksimal qatılığı 3-4 saat ərzində
yaranır.
Qida qəbulu perindoprilаta çevrilməni ləngidir və deməli, biomənimsənilməni də aşağı salır.
Plazmada perindoprilin miqdarı ilə doza arasında xətti asılılıq var.
Birləşməmiş perindoprilat üçün paylanma həcmi təqribən 0,2 l/kq təşkil edir. Perindoprilатın
plazma zülalları ilə, başlıca olaraq angiotenzinçevirici fermentlə (AÇF) birləşməsi 20% təşkil
edir. Perindoprilат sidiklə xaric olur, birləşməmiş fraksiyanın son yarımxaricolma dövrü 17
saat təşkil edir ki, bu da 4 gün müddətində stabil vəziyyətə səbəb olur.
Perindoprilаtın xaric olması yaşlı xəstələrdə, həmçinin ürək və ya böyrək çatışmazlığı olan
xəstələrdə aşağı olur.
Xəttilik/qeyri-xəttilik: Perindopril və onun qan plazmasındakı qatılığı arasında xətti asılılıq
nümayiş etdirilib.
Böyrək çatışmazlığı zamanı, pisləşmə dərəcəsindən asılı olaraq dozaya düzəliş edilməsi
məqsədəuyğundur.
Perindoprilаtın dializ klirensi 70 ml/dəq-yə bərabərdir.
Sirrozu olan xəstələrdə perindoprilin kinetikası fərqlənir: qaraciyər klirensi 50% azalır, lakin
formalaşan perindoprilatın miqdarı azalmır. Buna görə də, dozaya düzəliş edilməsi tələb
olunmur.
İndapamid həzm traktından sürətlə və tam sorulur.
Plazmada maksimal qatılığı preparatın daxilə qəbul edilməsindən sonra təqribən 1 saat
müddətində yaranır. Qan plazmasının zülalları ilə birləşməsi 79% təşkil edir.
Yarımxaricolma dövrü 14 saatdan 24 saata qədər (orta hesabla 18 saat) təşkil edir. Təkrar
qəbulu kumulyasiyaya səbəb olmur. Əsasən sidiklə (dozanın 70%-i) və nəcislə (22%) qeyrifəal metabolitlər şəklində xaric olur.
Böyrək çatışmazlığı olan xəstələrdə farmakokinetikası dəyişilməz qalır.
İstifadəsinə göstərişlər
Kombinəolunmuş müalicə göstərişi olan xəstələrdə essensial arterial hipertenziya.
Eyni dozada birlikdə təyin edildiyi zaman artıq perindopril və indapamidlə AT-yə nəzarət
olunan xəstələrdə Ko-Prenessa 8 mq/2,5 mq essensial hipertenziyanın müalicəsi üçün
əvəzedici müalicə qismində göstərişdir.
Əks göstərişlər
- Perindoprilə, indapamidə, AÇF-in inhibitorlarına və sulfonamidlərə və ya köməkçi
maddələrdən hər hansı birinə qarşı yüksək həssaslıq;
- аnamnezdə AÇF-in inhibitorları ilə əvvəllər aparılan müalicə ilə bağlı angionevrotik
ödem (Kvinke ödemi);
- irsi və ya idiopatik angionevrotik ödem;
- ağır böyrək çatışmazlığı (kreatinin klirensi 30 ml/dəq-dən az), 8 mq/2,5 mq – ağır və
orta dərəcəli böyrək çatışmazlığı (KK< 60 ml/dəq);
- hemodializdə olan xəstələr;
- qaraciyər ensefalopatiyası;
- dekompensə olunmuş ürək çatışmazlığından müalicə olunmayan xəstələr;
- hipokaliemiya;
- «piruet» tipli mədəcik aritmiyası törədə bilən antiaritmik vasitələrin birlikdə qəbulu;
- hamiləlik və laktasiya dövrü;
- 18 yaşa qədər uşaq və yeniyetmə yaş dövrü (dərman preparatının təhlükəsizliyinə və
təsirliliyinə dair məlumatın olmaması ilə əlaqədar olaraq);
- şəkərli diabeti olan və böyrək funksiyası pozulmuş xəstələr, eləcə də arterial təzyiqi
aşağı salan aliskiren tərkibli preparatlar qəbul edən xəstələr;
- sakubitril və valsartan tərkibli müalicə ilə birlikdə qəbul. Ko-Prenessa preparatının
qəbuluna sakubitril və valsartan tərkibli preparatın son dozasının qəbulundan ən az 36
saat sonra başlamaq lazımdır;
- qanın mənfi yüklənmiş səthlərlə təmasına səbəb olan ekstrakorporal müalicə;
- böyrək arteriyalarının qabarıq ikitərəfli stenozu və ya tək işləyən böyrəyin arteriyasının
stenozu.
Xüsusi göstərişlər və ehtiyat tədbirləri
Ko-prenessa 2 mq/0,625 mq preparatının aşağı dozalanmış kombinasiyası zamanı fərdi
monokomponentlərin minimal icazə verilmiş dozaları ilə müqayisədə hipokaliemiya istisna
olmaqla arzuolunmaz əlavə təsirlərin heç bir əhəmiyyətli azalması müşahidə edilməyib. Əgər
xəstə onun üçün yeni olan iki antihipertenziv preparatın təsirinə eyni zamanda məruz qalırsa,
idiosinkrazik reaksiyaların başvermə tezliyinin artmasını istisna etmək olmaz. Bu riski
minimuma endirmək üçün xəstəin vəziyyətinə ciddi nəzarət etmək lazımdır.
Litium preparatları ilə perindopril/indapamid in kombinasiyası tövsiyə olunmur.
AÇF-in inhibitorlarını alan xəstələrdə neytropeniya/aqranulositoz halları, trombositopeniya və
anemiya qeyd edilib. Böyrəklərin funksiyası normal olan və digər fəsadlaşdırıcı amilləri
olmayan xəstələrdə neytropeniya nadir hallarda baş verir.
Perindoprili damarların kollagen xəstəliyi olan, immunodepressiv müalicə alan, allopurinolla
və ya prokainamidlə və ya bu fəsadlaşma törədən amillərin kombinasiyası ilə müalicə olunan
xəstələrdə, xüsusilə, əgər artıq böyrəklərin funksiyasının pozulması mövcuddursa, xüsusi
ehtiyatla qəbul edilməlidir.
Üzün, ətrafların, dodaqların, dilin, səs yarığının və/və ya qırtlağın angionevrotik ödemi inkişaf
edərsə, dərhal perindoprilin qəbulunu dayandırmaq lazımdır.
Qırtlağın ödemi ilə bağlı angionevrotik ödem ölümcül ola bilər. Ödemin dilə, qırtlağa və ya
səs yarığına toxunduğu halda, bu prosesə tənəffüs yollarının obstruksiyası da qoşula bilər ki,
bu halda müvafiq tədbirlər görmək lazımdır ki, bu tədbirlərə də 1:1000 nisbətində (0,3 ml-dən
0,5 ml-ə qədər) epinefrin məhlulunun dərialtı yeridilməsi və/və ya xəstəin tənəffüsünü bərpa
etmək üçün tədbirləri daxil etmək olar.
AÇF-in inhibitorlarını qəbul edən xəstələrdə intestinal angionevrotik ödem nadir hallarda rast
gəlinir və AÇF inhibitorları qəbul edən, mədəsində ağrı olan xəstələrin diferensial diaqnozuna
daxil edilməlidir.
Angionevrotik ödemin yüksək inkişaf riski səbəbi ilə AÇF inhibitorlarının
sakubitril/valsartanla birlikdə qəbulu əks göstərişdir. Sakubitril/valsartan tərkibli müalicəyə
perindoprilin son dozasının qəbulundan ən az 36 saat sonra başlamaq lazımdır. Perindoprillə
müalicəyə sakubitril/valsartanın son dozasının qəbulundan ən az 36 saat sonra başlamaq
lazımdır.
Allergiyası olan, desensibilizasiya müalicəsi qəbul edən xəstələr AÇF inhibitorlarını ehtiyatla
qəbul etməli və zəhərlərlə immunoterapiya qəbul edən xəstələr qəbul etməməlidir. Həm AÇF
inhibitorları həm də desensibilizasiya müalicəsi tələb olunan xəstələrdə AÇF inhibitorlarının
qəbulunu desensibilizasiya müalicəsi başlamazdan 24 saat əvvəl müvəqqəti olaraq
dayandırmaq lazımdır.
Dekstran sulfatla aşağı sıxlıqlı lipoproteinlə aferez zamanı AÇF inhibitorları qəbul edən
xəstələrdə nadir hallarda baş verən həyat üçün təhlükəli anafilaktoid reaksiyalar hər bir aferez
qabağı AÇF inhibitorunun qəbulunun müvəqqəti dayandırılması ilə aradan qaldırılıb.
Anafilaktoid reaksiya halları yüksək hidravlik keçiriciliyə malik membranlarla (məsələn, AN
69®) dializ aparılan və eyni zamanda AÇF inhibitoru qəbul xəstələrdə qeyd edilib. Bu
xəstələrdə digər tip dializ membranından istifadəyə və ya digər qrup antihipertenziv preparata
xüsusi diqqət yetirmək lazımdır.
İlkin hiperaldosteronizmli xəstələr, bir qayda olaraq, renin-angiotenzin sisteminin inhibə
olunması yolu ilə təsir göstərən antihipertenziv preparatlara qarşı həssasdır. Buna görə də,
belə hallarda bu preparatı qəbul etmək tövsiyə olunmur.
Perindopril və kaliumqoruyucu diuretiklərin, kalium duzlarının kombinasiyası tövsiyə
olunmur.
Qaraciyərin funksional pozğunluğu zamanı tiazid diuretikləri və tiazidlərə aid olan diuretiklər
qaraciyər ensefalopatiyasına səbəb ola bilər. Bu zaman diuretiklərin qəbulunu yubanmadan
dayandırmaq lazımdır.
İşığa qarşı həssaslıq reaksiyası baş verdikdə müalicəni dayandırmaq, təkrar qəbul etmək lazım
olarsa, günəş şüalarının və ya süni ultrabənövşəyi şüaların təsirinə məruz qalan zonanı
qorumaq tövsiyə olunur.
Ağır və orta dərəcəli böyrək çatışmazlığı zamanı (KK < 60 ml/dəq) Ko-prenessa 8 mq/2,5 mq
preparatı ilə müalicə əks göstərişdir.
Böyrəklərin funksiyası pozulmuş bəzi hipertenziv xəstələrdə müalicəni dayandırmaq lazımdır
və onu aşağı doza ilə və ya yalnız bir komponentlə bərpa etmək olar. Belə xəstələr üçün
sonrakı adi tibbi müşahidəyə 2 həftəlik müalicədən sonra, daha sonra isə müalicəvi stabillik
dövründə hər iki aydan bir kaliumun və kreatininin tez-tez monitorinqinin aparılması daxil
edilməlidir.
Böyrək çatışmazlığı halları əsasən ağır ürək çatışmazlığı və ya böyrək arteriyasının stenozu
daxil olmaqla, baza böyrək çatışmazlığı olan xəstələrdə müşahidə edilib.
Böyrək arteriyalarının ikitərəfli stenozu və ya yeganə böyrək arteriyasının stenozu zamanı
preparatı qəbul etmək tövsiyə olunmur.
Əvvəllər mövcud olan natrium çatışmazlığı zamanı (əsasən böyrək arteriyasının stenozu olan
xəstələrdə) qəfil hipotenziya riski mövcuddur. Buna görə də, ishal və ya qusma nəticəsində
yarana bilən su və elektrolit tükənməsinin klinik əlamətlərinin təzahürünə müntəzəm olaraq
nəzarət etmək lazımdır. Belə xəstələrdə plazmada elektrolitlərin müntəzəm olaraq
monitorinqini keçirmək lazımdır. Aydın ifadə olunmuş hipotenziya venadaxili fizioloji
məhlulun yeridilməsini tələb edə bilər. Keçici hipotenziya müalicənin davam etdirilməsi üçün
əks göstəriş deyil. Qanın qənaətbəxş həcminin və AT-nin bərpa olunmasından sonra
müalicəni ya aşağı doza ilə və ya komponentlərdən biri ilə yenidən başlamaq olar.
Perindopril və indapamidin kombinasiyası hipokaliemiyanın başvermə riskini aradan
qaldırmır, xüsusilə diabeti olan xəstələrdə və ya böyrək çatışmazlığı olan xəstələrdə, onunla
əlaqədar olaraq plazmada kaliumun səviyyəsinin müntəzəm monitorinqini keçirmək lazımdır.
Qalaktozaya qarşı nadir irsi dözümsüzlüyü, anadangəlmə laktaza çatışmazlığı və qlükozaqalaktoza malabsorbsiyası olan xəstələr Ko-prenessa® qəbul edilməməlidir.
AÇF-in inhibitorları qəbul edilən zaman quru öskürəyin baş verməsi qeyd edilib ki, bu,
müalicə dayandırıldıqdan sonra aradan qalxır.
Renin-angiotenzin-aldosteron sisteminin aydın ifadə olunmuş stimullaşması əvvəlcədən
arterial təzyiqi aşağı olan xəstələrdə, böyrək arteriyasının stenozu zamanı, durğunluq ürək
çatışmazlığında və ya ödem və assitlə birgə sirroz zamanı su və elektrolit balansının nəzərə
çarpacaq dərəcədə pozulması zamanı (ciddi duzsuz pəhriz və ya diuretiklərlə uzunmüddətli
müalicə) müşahidə edilib. Buna görə də, bu sistemin AÇF inhibitorları ilə blokadaya alınması,
xüsusilə ilk qəbul zamanı və müalicənin ilk iki həftəsi ərzində AT-nin qəflətən azalmasına
və/və ya plazmada kreatininin səviyyəsinin artmasına səbəb olur ki, bu da funksional böyrək
çatışmazlığını göstərir. Belə hallarda müalicəni ən aşağı daza ilə başlamaq və dozanı tədricən
artırmaq lazımdır.
Ürəyin işemik xəstəliyi və ya beyin qan dövranının çatışmazlığı olan xəstələrdə müalicəni
aşağı dozalarla təyin etmək lazımdır.
Yaşlı xəstələr: müalicənin başlanmasından əvvəl kaliumun səviyyəsini və böyrəklərin
funksiyasını yoxlamaq lazımdır. Sonra, xüsusilə su və elektrolit disbalansı zamanı
hipotenziyanın qəflətən başlamasından yayınmaq üçün, AT-nin azalması səviyyəsindən asılı
olaraq başlanğıc dozaya düzəliş olunur.
AÇF-in inhibitorları renovaskulyar hipertenziyalı, rekonstruktiv əməliyyat gözləyən
xəstələrdə və ya belə əməliyyatın aparılması mümkün olmadığı hallarda böyük üstünlüyə
malik ola bilərlər.
Ko-prenessa 8 mq/2,5 mq böyrək arteriyasının stenozu olan və ya olması güman edilən
xəstələrdə istifadəsi tövsiyə olunmur, belə ki, müalicəni stasionar şəraitdə Ko-prenessa 8
mq/2,5 mq-a nisbətən daha aşağı doza ilə başlamaq lazımdır.
Ağır ürək çatışmazlığı olan xəstələrdə (IV dərəcəli) və ya insulindənasılı şəkərli diabeti olan
xəstələrdə (kaliumun səviyyəsinin spontan artmasına meyillik) müalicəni aşağı doza ilə və
həkim nəzarəti altında başlamaq lazımdır, Buna görə də başlanğıc doza üçün Ko-prenessa® 8
mq/2,5 mq yararlı deyil. Tac-damar çatışmazlığı olan hipertenziv xəstələrin betablokataorlarla müalicəsini dayandırmaq lazım deyil: AÇF-in inhibitorunu beta-blokatora əlavə
etmək lazımdır.
İnsulindən asılı şəkərli diabet xəstələrində (kaliumun səviyyəsinin qəfil artma təhlükəsi)
müalicəni preparatın ilkin aşağı dozası ilə daimi həkim nəzarəti altında başlatmaq lazımdır.
Əvvəllər peroral antidiabetik preparatlarla və ya insulinlə müalicə almış şəkərli diabeti olan
xəstələrdə, xüsusilə, AÇF inhibitorları ilə müalicənin ilk ayı ərzində qlikemiyanın səviyyəsinə
ciddi nəzarət etmək lazımdır.
Digər irqlərlə müqayisədə, neqroid irqinə mənsub olan xəstələrdə AT-nin azalmasına
perindoprilin təsiri, yəqin ki, qaradərili əhali arasında hipertenziyanın aşağı-renin formasının
daha çox yayılması səbəbi ilə daha az təsirlidir.
AÇF-in inhibitorları anesteziya zamanı, xüsusilə istifadə olunan anesteziyaedici preparat
hipotenziv təsirə malik olduğu zaman, hipotenziyaya səbəb ola bilərlər. Bununla əlaqədar
olaraq, AÇF-in uzunmüddətli təsirə malik olan inhibitorları ilə müalicə əməliyyata bir gün
qalmış dayandırılır.
Sol mədəciyin çıxış şöbəsinin daralması olan xəstələr AÇF-in inhibitorlarını ehtiyatla qəbul
etməlidir.
Nadir hallarda AÇF-in inhibitorlarını qaraciyərin sürətli gedişli nekrozuna qədər inkişaf edən
və (bəzən) ölümə səbəb olan xolestatik sarılığın sindromu ilə əlaqələndirirlər. Bu sindromun
mexanizmi aydın deyil. AÇF-in inhibitorlarını qəbul edən və sarılıq inkişaf edən və ya
qaraciyər fermentlərinin fəallığı nəzərə çarpacaq dərəcədə artan xəstələr AÇF inhibitorlarının
qəbulunu dayandırmalı və müvafiq tibbi nəzarət altında olmalıdır.
AÇF inhibitorları aldosteronun azad olmasını inhibə etdiyi üçün hiperkalemiya yarada bilər.
Bu təsir böyrəklərinin funksiyası normal olan xəstələrdə, adətən, əhəmiyyətsizdir.
Perindopril daxil olmaqla AÇF inhibitorları ilə müalicə qəbul edən bəzi xəstələrdə zərdab
kaliumunun səviyyəsinin artması müşahidə edilib. Hiperkaliemiyanın inkişaf riski amillərinə
böyrək çatışmazlığı, böyrəklərin funksiyasının pisləşməsi, ahıl yaş (70 yaşdan yuxarı), şəkərli
diabet, keçici vəziyyətlər, xüsusilə susuzlaşma, kəskin ürək çatışmazlığı, metabolik asidoz və
eyni zamanda kaliumqoruyucu diuretiklərin (məsələn, spironolakton, eplerenon, triamteran və
ya amilorid), kalium əlavələrinin və ya kalium tərkibli duz əvəzedicilərinin qəbulu aid edilir;
və ya zərdab kaliumunun artmasına səbəb olan digər dərman qəbul edən (məsələn, heparin,
trimetoprim və ya trimetoprim/sulfametoksazol kimi bilinən ko-trimoksazol, və xüsusilə də
aldosteron antaqonistləri və ya angiotenzin reseptorlarının blokatorları, asetilsalisil turşusu ≥ 3
q/gün, SOG-2 inhibitorları və qeyri-selektiv QSİƏP, siklosporin və ya takrolimus kimi
immunosupressantlar) xəstələr. Böyrəklərin funksiyası pisləşmiş xəstələrdə kalium əlavələrinin,
kaliumqoruyucu diuretiklərin və ya kaliumtərkibli duz əvəzedicilərin qəbulu zərdab
kaliumunun əhəmiyyətli dərəcədə artmasına səbəb ola bilər ki, bu da ciddi, bəzən ölümlə
nəticələnən aritmiyaya səbəb ola bilər. AÇF inhibitorlarını qəbul edən xəstələr
kaliumqoruyucu diuretikləri və angiotenzin reseptorlarının blokatorlarını qəbul edən zaman
ehtiyatlı olmalı, zərdabda kalium tərkibinin və böyrəklərin funksiyasının monitorinqi
aparılmalıdır.
Müalicədən əvvəl, sonra isə müalicə vaxtı vaxtaşırı olaraq natriumun səviyyəsinə nəzarət
etmək lazımdır, belə ki, istənilən diuretik müalicə natriumun səviyyəsinin azalmasına səbəb
ola bilər, bu, əvvəlcə simptomsuz baş verə bilər, amma ciddi nəticələr törədə bilər. Yaşlı
xəstələrdə və sirrozu olan xəstələrdə natriumun səviyyəsinə müntəzəm olaraq nəzarət etmək
lazımdır. Hipovolemiya ilə müşayiət olunan hiponatremiya susuzlaşmanın və ortostatik
hipotenziyanın inkişaf etməsinə səbəb ola bilər. Xlor ionlarının tərkibinin eyni zamanda
azalması ikinci kompensator metabolik alkalozun inkişafına səbəb ola bilər: onun əmələgəlmə
tezliyi və qabarıqlıq dərəcəsi əhəmiyyətsizdir.
Hipokaliemiya ilə birlikdə kaliumun səviyyəsinin aşağı düşməsi tiazid diuretiklərinin və
tiazidlərlə bağlı olan diuretiklərin əsas riskidir. Yüksək riskə malik olan xəstələrdə (yaşlı
və/və ya tam keyfiyyətli qidalanmayan xəstələr, qaraciyərin ödem və assitlə müşayiət olunan
sirrozu olan xəstələr, tacdamar və ürək çatışmazlığı olan xəstələr) kaliumun səviyyəsinin
azalmasının inkişaf riskinin (< 3,4 µmol/l) qarşısını almaq lazımdır. Hipokaliemiya ürək
qlikozidlərinin kardiotoksikliyini və aritmiya riskini artırır.
QT-intervalı uzanmış xəstələrdə də mənşəyindən asılı olmayaraq (anadangəlmə və ya
yatrogen) kaliumun səviyyəsinin azalması riski mövcuddur. Bradikardiya kimi, hipokaliemiya
da ritmin ciddi pozğunluqlarına, xüsusilə ölümcül ola bilən titrəmə-səyriməyə səbəb ola bilən
amildir.
Bütün hallarda kaliumun səviyyəsinin monitorinqini tez-tez keçirmək lazımdır. Plazmada
kaliumun səviyyəsinin ilk ölçülməsini müalicənin başlanmasından sonra birinci həftə ərzində
aparmaq lazımdır. Plazmada kaliumun səviyyəsinin aşağı olduğu aşkar edildikdə dozaya
düzəliş etmək lazımdır.
Tiazid diuretikləri və tiazidlərlə bağlı olan diuretiklər sidiklə kalsiumun xaric olmasını azalda
və beləliklə də plazmada kalsiumun səviyyəsinin keçici artmasına səbəb ola bilərlər.
Kalsiumun səviyyəsinin nəzərə çarpacaq dərəcədə artması müəyyən edilməmiş
hiperparatireoidizmə səbəb ola bilər, bununla bağlı olaraq müalicəni qalxanabənzər vəzinin
funksiyalarını müayinə edənə qədər dayandırmaq lazımdır.
İnsulindən asılı şəkərli diabet xəstələrində (kaliumun səviyyəsinin qəfil artma təhlükəsi)
müalicəni preparatın ilkin aşağı dozası ilə daimi həkim nəzarəti altında başlatmaq lazımdır.
Diabetik xəstələr üçün qanda qlükozanın səviyyəsinin monitorinqini keçirmək lazımdır,
xüsusilə kaliumun səviyyəsi aşağı olduğu hallarda.
Hiperurikemiyalı xəstələrdə podaqra tutmaları güclənə bilər.
Tiazid diuretikləri və tiazidlərlə bağlı olan diuretiklər yalnız böyrəklərin normal və ya yüngül
dərəcədə zəifləmiş funksional vəsiyyətlərində (kreatininin səviyyəsi böyüklərdə təqribən 25
mq/l-dən, başqa sözlə, 220µmol/l-dən aşağı) tam effektivdir.
Yaşlı xəstələrdə plazmada kreatininin səviyyəsini xəstəin yaşını, bədən kütləsini və cinsini
nəzərə almaqla Kokroft formuluna uyğun olaraq korrektə etmək lazımdır:
Klkr = (140 - yaş) x bədən kütləsi / 0,814 x plazmada kratininin səviyyəsi
(yaş illərlə, bədən kütləsi kq-la, plazmada kreatininin səviyyəsi mikromol/l ilə ifadə olunur)/
bu formul yaşlı kişilər üçün yararlıdır və nəticəni 0,85-ə vurmaqla qadınlar üçün
uyğunlaşdırılmalıdır.
Müalicənin əvvəlində diuretikin qəbulu nəticəsində su və natriumun itkisi ilə bağlı yaranan
hipovolemiya qlomerulyar filtrasiyanın azalmasına səbəb olur ki, bu da qanda sidik
cövhərinin və kreatininin səviyyəsinin artmasına səbəb ola bilər. Böyrəklərin bu müvəqqəti
funksional çatışmazlığı böyrəklərin funksional vəziyyəti normal olan xəstələrdə arzuolunmaz
nəticələrə səbəb olmur, lakin, artıq mövcud olan böyrək çatışmazlığını pisləşdirə bilər.
AÇF inhibitorlarını rasekadotril, mTOR inhibitorları (məsələn, sirolimus, everolimus,
temsirolimus) və vildaqliptinlə birlikdə qəbul edən xəstələrdə angionevrotik ödemin inkişaf
riski arta bilər (məsələn, tənəffüs funksiyasının pozulması ilə müşayiət olunan və ya
olunmayan tənəffüs yollarının və ya dilin ödemi). Artıq AÇF inhibitorları qəbul edən xəstələr
rasekadotril, mTOR inhibitorları (məsələn, sirolimus, everolimus, temsirolimus) və
vildaqliptin qəbul etməyə başlayarkən ehtiyatlı olmalıdır.
AÇF inhibitorlarının və angiotenzin II reseptorlarının blokatorlarının və ya aliskirenin birlikdə
qəbulu zamanı arterial hipotenziyanın, hiperkaliemiyanın yaranma və böyrək funksiyasının
zəifləmə (o cümlədən kəskin böyrək çatışmazlığı) riskininin artması barədə məlumatlar
mövcuddur. Bu səbəbdən də AÇF inhibitorlarının və angiotenzin II reseptorlarının
blokatorlarının və ya aliskirenin kombinə olunmuş qəbulu yolu ilə RAAS-ın ikiqat blokadası
tövsiyə olunmur.
İkiqat blokada yolu ilə müalicə aparmaq zəruri olduqda, o, yalnız mütəxəssis müşahidəsi
altında və böyrək funksiyasına, arterial təzyiqə və elektrolitlərin qatılığına ciddi nəzarət ilə
aparılmalıdır.
Diabetik nefropatiyası olan xəstələr AÇF inhibitorları və angiotenzin II reseptorlarının
blokatorları birlikdə qəbul edilməməlidir.
Kəskin miopiya və ikincili qapalıbucaqlı qlaukoma. Sulfonamid və ya sulfonamid törəmələri,
keçici miopiyaya və ya kəskin qapalıbucaqlı qlaukoma ilə nəticələnən idiosinkratik
reaksiyaya səbəb ola bilər. Müalicə olunmayan kəskin qapalıbucaqlı qlaukoma görmənin
daimi itirilməsinə səbəb ola bilər. İlkin müalicə olaraq preparatın qəbulunu mümkün qədər tez
dayandırmaq lazımdır. Gözdaxili təzyiq nəzarətsiz qalarsa, təcili tibbi və ya cərrahi müalicə
tələb oluna bilər. Kəskin qapalıbucaqlı qlaukomanın inkişafı üçün risk amillərinə
sulfanilamidə və penisillinə qarşı allergik reaksiyalar da daxil ola bilər.
Digər dərman vasitələri ilə qarşılıqlı təsiri
Litiumun və AÇF inhibitorları birlikdə qəbul edildiyi zaman zərdabda kaliumun qatılığının və
toksikliyinin dönər artması müşahidə edilib. Tiazid diuretiklərinin birlikdə qəbulu sonradan
litiumun qatılığının artmasına və litiumun toksiklik riskinin artmasına səbəb ola bilər.
Perindoprili indapamidlə və litiumla kombinasiyada qəbul etmək tövsiyə olunmur, lakin, əgər
kombinasiya zəruri hesab edilirsə, o zaman zərdabda litiumun səviyyəsinin ciddi
monitorinqini aparmaq lazımdır.
Baklofen AÇF inhibitorlarının antihipertenziv təsirini gücləndirir. AT-nin və böyrəklərin
funksiyasının, həmçinin antihipertenziv preparatın dozasına adaptasiyanın monitorinqini
keçirmək lazımdır.
Qeyri-steroid iltihabəleyhinə preparatlarla (məsələn, iltihabəleyhinə dozalanmada asetilsalisil
turşusu ilə, SOG-2-nin inhibitorları və qeyri-selektiv QSİƏP ilə) antihipertenziv təsirin
zəifləməsi baş verə bilər. AÇF-in inhibitorları və QSİƏP-in birlikdə qəbulu kəskin böyrək
çatışmazlığı daxil olmaqla böyrəklərin funksiyasının pozulmasına, həmçinin zərdabda
kaliumun səviyyəsinin artmasına (xüsusilə artıq böyrəklərin funksiyasının pozğunluğu olan
xəstələrdə) səbəb ola bilər. Yaşlı xəstələr kombinasiyanı xüsusi ehtiyatla qəbul etməlidir.
Birlikdə müalicə başlayandan sonra və müalicə başlandıqdan sonra vaxtaşırı olaraq xəstələr
lazım olan miqdarda maye qəbul etməli və böyrəklərin funksiyasına nəzarətə diqqət
etməlidirlər.
İmipramin tipli antidepressantlar (trisiklik antidepressantlar), neyroleptiklər antihipertenziv
təsiri və ortostatik hipotenziyanın inkişaf riskini artırır (additiv təsir).
Коrtikosteroidlər, tetrakozaktidlər аntihipertenziv təsiri zəiflədir (kortikosteroidlərin qəbulu
nəticəsində duzların və suyun ləngiməsi).
Antihipertenziv preparatlar və vazodilatatorlar: Bu maddələrin birlikdə qəbulu perindoprilin
hipotenziv təsirlərini artıra bilər. Nitroqliserin və digər nitratların və ya digər
vazodilatatorların birlikdə qəbulu qan təzyiqini azalda bilər.
Hiperkalemiya törədən dərman preparatları
Bəzi dərman preparatları və ya müalicə sinifləri hiperkalemiyanın əmələgəlmə tezliyini artıra
bilər: aliskiren, kalium duzları, kaliumqoruyucu diuretiklər, AÇF inhibitorları, angiotenzin II
reseptorlarının antaqonistləri, QSİƏP, heparinlər, siklosporin və ya takrolimus, trimetoprim
kimi immunodepressant maddələr. Bu dərmanların kombinasiyası hiperkalemiya riskini
artırır.
Aliskiren: Şəkərli diabeti olan və ya böyrəklərinin funksiyası pozulmuş xəstələrdə
hiperkalemiya riski, böyrəklərin funksiyasının pisləşməsi, ürək-damar xəstəliyi və ölüm
hallarının artması. Şəkərli diabeti və ya böyrəklərinin funksiya pozulması olmayan xəstələrdə,
hiperkalemiya riski, böyrəklərin funksiyasının pisləşməsi, ürək-damar xəstəliyi və ölüm
hallarının artması.
Ekstrakorporal müalicələr: Ağır anafilaktoid reaksiyaların inkişaf riski səbəbi ilə, müəyyən
yüksək axınlı membranlarla (məsələn, poliakrilonitril membranlar) dializ və hemofiltrasiya və
ya dekstran sulfatla aşağı sıxlıqlı lipoprotein aferez kimi qanın mənfi yüklənmiş səthlərlə
təmasına səbəb olan ekstrakorporal müalicə. Belə müalicə tələb olunursa, dializ membranının
fərqli növü və ya antihipertenziv maddənin digər sinfindən istifadə imkanını nəzərə almaq
lazımdır.
Sakubitril/valsartan: AÇF inhibitorlarının sakubitril/valsartanla birlikdə qəbulu angionevrotik
ödem riskini artırdığı üçün əks göstərişdir.
AÇF inhibitorları və angiotenzin reseptorlarının blokatorları ilə kombinasiya olunmuş
müalicə: Ədəbiyyatda olan məlumatla görə, təyin olunmuş ateroskleroz xəstəliyi, ürək
çatışmazlığı və ya hədəf orqanların zədələnməsi ilə şəkərli diabeti olan xəsətlərdə AÇF
inhibitorları və angiotenzin reseptorlarının blokatorları ilə kombinəolunmuş müalicə, renin
angiotenzin aldosteron sisteminin bir maddəsi qəbul edilən hallarla müqayisədə, hipotenziya,
ürəkgetmə, hiperkalemiya və böyrəklərin funksiyasının pozulmasının (kəskin böyrək
çatışmazlığı daxil olmaqla) inkişaf tezliyinin artması ilə əlaqəli olur. İkiqat blokada (məsələn,
AÇF inhibitorları və angiotenzin II reseptorunun antaqonistini birləşdirməklə) böyrəklərin
funksiyasının, kaliumun səviyyəsinin və qan təzyiqinin yaxından monitorinqi ilə fərdi
müəyyənləşdirilmiş hallarla məhdudlaşdırmalıdır.
Estramustin: Angionevrotik ödem kimi yan təsirlərin inkişaf riskinin artması.
Digər antihipertenziv dərman preparatlarının perindoprillə/indapamidlə birlikdə qəbulu ATnin əlavə azalmasına səbəb ola bilər.
AÇF-in inhibitorları diuretiklərin törətdiyi kalium itkisini azaldır. Kaliumqoruyucu
diuretiklər, məsələn, spironolakton, triamteren və ya amilorid, kalium əlavələri və ya
kaliumtərkibli duzəvəzedicilər, orqanizmdə kalium miqdarını artıra biləcək digər preparatlar
(məsələn, heparin və trimetoprim/sulfametoksazol kimi bilinən ko-trimoksazol) zərdab
kaliumunun səviyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə artmasına (potensial ölüm törədə bilən) səbəb
ola bilər. Əgər birlikdə qəbul müəyyən edilmiş hipokaliemiya ilə əlaqədar olaraq təyin
edilirsə, onları ehtiyatla və zərdab kaliumuna və EKQ-yə tez-tez nəzarət etməklə qəbul etmək
lazımdır.
AÇF-in inhibitorlarının qəbulu insulinlə və ya hipoqlikemik sulfamidlərlə müalicə qəbul edən
diabetiklərdə hipoqlikemik təsiri gücləndirə bilər. Çox güman ki, bu fenomen
kombinəolunmuş müalicənin ilk həftələrində və böyrək çatışmazlığı olan xəstələrdə əmələ
gələ bilər.
Qeyri-kaliumqoruyucu diuretiklər: Diuretikləri qəbul edən xəstələrdə, xüsusilə də, məhdud
maye və duz qəbulu ilə pəhriz saxlayan xəsətlərdə AÇF inhibitorları ilə müalicəyə
başladıqdan sonra arterial təzyiqin əhəmiyyətli dərəcədə düşməsi qeydə alına bilər.
Hipotenziv təsirlərin əmələgəlmə ehtimalı aşağı və artan dozalarda perindoprillə müalicəyə
başlamazdan əvvəl diuretiklərlə müalicəni dayandırmaqla, həcm və duz qəbulunu artırmaqla
azaldıla bilər.
Diuretiklərlə əvvəlki müalicə duz/həcm azalmasına səbəb olduğu zaman hipertenziya baş
verərsə ya AÇF inhibitorunun qəbulundan əvvəl diuretikin qəbulunu dayandırmaq (bu halda
qeyri-kaliumqoruyucu diuretiklər daha sonra yenidən təyin edilə bilər), ya da AÇF
inhibitorunu aşağı dozada qəbul etməyə başlayıb tədricən artırmaq lazımdır.
Diuretiklərlə müalicə qəbul edən xroniki ürək çatışmazlığı olan xəstələrdə AÇF
inhibitorlarının qəbuluna, ola bilər ki, eyni zamanda qəbul edilən qeyri-kaliumqoruyucu
diuretiklərin dozası azaldıldıqdan sonra çox aşağı dozalarla başlamaq lazımdır.
Bütün hallarda AÇF inhibitoru ilə müalicənin ilk bir neçə həftəsi ərzində böyrəklərin
funksiyasının (kreatinin səviyyəsi) monitorinqi aparılmalıdır.
Kaliumqoruyucu diuretiklər (eplerenon, spironolakton): Gündə 12,5 mq – 50 mq dozalarda
eplerenon və ya spironolakton və aşağı dozalarda AÇF inhibitorlarının qəbulu ilə: atma
fraksiyası < 40% ilə II-IV sinfi ürək çatışmazlığı (NYHA) olan xəstələrin müalicəsi, daha əvvəl
AÇF inhibitorları və ilgək diuretikləri ilə müalicə olunmuş, xüsusilə də, bu kombinasiya ilə əlaqədar
yazılan tövsiyələrə əməl edilmədiyi zaman ölüm potensiallı hiperkalemiya riski. Kombinasiyanın
qəbuluna başlamazdan əvvəl hiperkalemiya və böyrək çatışmazlığını yoxlayın. Müalicənin ilk ayında
başlanğıcda həftədə bir dəfə daha sonra hər ay kalemiya və kreatininanemiyanı yaxından monitorinq
etmək tövsiyə olunur.
Аllopurinol, sitostatik və ya immunodepressiv maddələr, sistem kortikosteroidləri (sistemli
qəbul) və ya prokainamid AÇF inhibitorları ilə birlikdə qəbul edildiyi zaman leykopeniyanın
inkişaf riskini artıra bilər.
AÇF-in inhibitorları bəzi anesteziyaedici preparatların hipotenziv təsirini gücləndirə bilər.
Qızıl (natrium aurotiomalat) preparatları və AÇF-in inhibitorlarının birlikdə qəbulu zamanı
nadir hallarda nitritoid reaksiyalar (üzün qızarması, ürəkbulanma, qusma və hipotenziya)
müşahidə edilə bilər.
Qliptinlər (linaqliptin, saksaqliptin, sitaqliptin, vildaqliptin): AÇF inhibitorları ilə birlikdə
müalicə olunan xəstələrdə qliptinin dipeptidil peptidaza IV-nin (DPP-IV) fəallığını azaltması
nəticəsində angionevrotik ödem riskinin artması.
Simpatomimetik vasitələr: Simpatomimetik vasitələr AÇF inhibitorlarının antihipertenziv
təsirlərini azalda bilər.
Siklosporin: AÇF inhibitorlarının siklosporinlə birlikdə qəbulu zamanı hiperkalemiya əmələ
gələ bilər. Qan zərdabında kaliumun tərkibinə nəzarət etmək tövsiyə olunur.
Heparin: AÇF inhibitorlarının heparinlə birlikdə qəbulu zamanı hiperkalemiya əmələ gələ
bilər. Qan zərdabında kaliumun tərkibinə nəzarət etmək tövsiyə olunur.
Hipokaliemiyanın inkişaf riski ilə əlaqədar olaraq, indapamid titrəmə-səyrimə törədən
aşağıdakı preparatlarla birlikdə ehtiyatla qəbul edilməlidir: 1 A sinif antiaritmik preparatlar
(xinidin, hidroxinidin, dizopiramid); III sinif antiaritmik preparatlar (amiodaron, dofetilid,
ibutilid, bretilium, sotalol); bəzi neyroleptiklər (xlorpromazin, siamemazin, levomepromazin,
tioridazin, trifluoperazin), benzamidlər (amisulpirid, sulpirid, sultoprid, tiaprid),
butirofenonlar (droperidol, haloperidol), digər neyroleptiklər (pimozid), bipridol, sizaprid,
difemanil, v/d eritromisin, halofantrin, mizolastin, moksifloksasin, pentamidin, sparfloksasin,
v/d linkomisin, metadon, astemizol, terfenadin kimi digər maddələr. Kaliumun səviyyəsinin
azaldılması üçün profilaktik tədbirlər görmək, QT-intervalının monitorinqini aparmaq, lazım
gələrsə, dozaya düzəliş etmək lazımdır.
Kaliumun səviyyəsini aşağı salan preparatlar, amfoterisin B, sistem qlükokortikoidlər, və
mineralokortikoidlər, tetrakozaktidlər, stimullaşdırıcı işlədici vasitələr kaliumun səviyyəsinin
artması riskini artırır (additiv təsir), bununla əlaqədar olaraq, kaliumun səviyyəsinin ciddi
monitorinqini aparmaq və dozaya düzəliş etmək lazımdır; üskükotu qlikozidləri ilə müalicə
zamanı xüsusi diqqət tələb olunur. Stimullaşdırıcı işlədici vasitələri qəbul etmək qadağan
olunur.
Kaliumun aşağı səviyyəsi ürək qlikozidlərinin toksik təsiri üçün əlverişli şərait yaradır. Buna
görə də kaliumun səviyyəsinin və EKQ-nin monitorinqini keçirmək və/və ya lazım gələrsə,
müalicəyə yenidən baxmaq lazımdır.
Mümkün funksional böyrək çatışmazlığı nəticəsində törənən metmorfinlə əlaqədar
laktoasidoz ilgək diuretikləri ilə bağlıdır. Plazmada kreatinin səviyyəsi kişilərdə 15 mq/l-dən
(135 mikromol/l) və qadınlarda 12 mq/l-dən (110 mikromol/l) yüksək olduqda metformini
qəbul etmək olmaz.
Susuzlaşma diuretiklər tərəfindən törədildikdə kəskin böyrək çatışmazlığı riski mövcud olur,
xüsusilə yodtərkibli kontrast preparatın yüksək dozalarını qəbul edən zaman. Yodlaşdırılmış
tərkibin yeridilməsindən əvvəl maye həcmini bərpa etmək lazımdır.
Kalsium duzları sidiklə kalsiumun xaric olması azaldığından kalsiumun səviyyəsini artırırlar.
Siklosporin, takrolimus, hətta duzların və ya suyun azalması baş vermədikdə belə,
siklosporinin dövr edən həcmini dəyişmədən kreatininin səviyyəsinin artması riskini artırır.
Rasekadotril
AÇF inhibitorları (məsələn, perindopril) angionevrotik ödemin məlum törədiciləridir.
Rasekadotril (kəskin ishalın müalicəsi üçün qəbul olunan preparat) ilə birlikdə qəbul zamanı
risk daha yüksək ola bilər.
mTOR inhibitorları (məsələn, sirolimus, everolimus, temsirolimus)
Eyni zamanda mTOR inhibitorları ilə qəbul edən xəstələrdə angionevrotik ödemin yaranma
riski arta bilər.
Ko-trimoksazol (trimetoprim + sulfametoksazol)
Eyni zamanda ko-trimoksazol (trimetoprim + sulfametoksazol) qəbul edən xəstələrdə
hiperkaliemiyanın yaranma riski daha yüksək ola bilər.
Klinik tədqiqatlardan əldə olunan məlumatlara görə AÇF inhibitorlarının, angiotenzin II
reseptorlarının blokatorlarının və ya aliskirenin kombinə olunmuş qəbulu yolu ilə reninangiotenzin-aldosteron sisteminin (RAAS) ikiqat blokadası arterial hipotenziya,
hiperkaliemiya və böyrək funksiyasının zəifləməsi (o cümlədən kəskin böyrək çatışmazlığı)
kimi arzuolunmaz halların yaranma tezliyinin RAAS-a təsir göstərən preparatla monoterapiya
ilə müqayisədə daha yüksək olması ilə əlaqəli olub.
Nəqliyyat vasitələrini və digər potensial təhlükəli mexanizmləri idarəetmə qabiliyyətinə təsiri
Bəzi hallarda AT-nin dəyişməsi ilə əlaqədar olaraq fərdi reaksiyalar mümkündür, xüsusilə
müalicənin başlanğıcında və digər antihipertenziv vasitənin müalicəyə əlavə edilməsi zamanı,
belə ki, bu zaman nəqliyyat vasitələrini və yüksək diqqət və sürətli psixomotor reaksiya tələb
edən digər mexanizmləri idarəetmə qabiliyyəti zəifləyə bilər.
KО-PRENESSA İstifadə qaydası və dozası
Daxilə qəbul üçün.
Adi doza gündə 1 tablet 8 mq /2,5 mq Ko-prenessa® təşkil edir. Səhərlər yeməkdən əvvəl qəbul
edilməsi tövsiyə olunur. Ko-prenessa 2 mq/0,625 mq və ya 4 mq/1,25 mq kifayət qədər təsiri
olmadıqda, preparatın dozasını gündə 2 tabletədək artırmaq olar.
Yaşlı xəstələr
Yaşlı xəstələrdə yaşdan, bədən kütləsindən və cinsdən asılı olaraq, plazmada kreatininin
səviyyəsi korrektə edilməlidir. Əgər böyrəklərin funksional vəziyyəti normada olarsa, yaşlı
xəstələrdə AT-ə nəzarət olunduqdan sonra müalicəyə başlamaq olar.
Böyrək çatışmazlığı olan xəstələr
Orta dərəcəli böyrək çatışmazlığı olan xəstələrdə (kreatinin klirensi 30-60 ml/dəq.) sərbəst
birləşmənin adekvat dozası ilə müalicəyə başlamaq məsləhət görülür.
Ağır və orta dərəcəli böyrək çatışmazlığı olan xəstələrdə (KK < 60 ml/dəq) Ko-prenessa 8
mq/2,5 mq ilə müalicə əks göstərişlidir: bax: bölmə "Əks göstərişlər".
Kreatinin klirensi 60 ml/dəq-yə bərabər və ondan yüksək olan xəstələrdə dozanın
dəyişdirilməsi tələb olunmur. Sonrakı adi tibbi müşahidəyə müalicənin başlanmasından 1
həftə sonra və ardınca 2-3 ay sonra kreatininin və kaliumun səviyyəsinin monitorinqi daxil
edilməlidir.
Qaraciyər çatışmazlığı olan xəstələr
Ağır qaraciyər çatışmazlığı olan xəstələrdə: bax: bölmə "Əks göstərişlər".
Orta dərəcəli qaraciyər çatışmazlığı olan xəstələrdə dozanın dəyişdirilməsi tələb olunmur.
Ko-prenessa preparatı ilə müalicə müddəti müalicə həkimi tərəfindən korrektə olunur.
Uşaqlar və yeniyetmələr
Ko-prenessa tabletlərini uşaqlarda və yeniyetmələrdə istifadə etmək tövsiyə olunmur, belə
ki, perindoprilin monoterapiya şəklində və kombinasiyada effektivliyi və təhlükəsizliyi
müəyyən edilməyib.
Əlavə təsirləri
Tez-tez (1/100-dən <1/10-ə qədər):
hiperhəssaslıq reaksiyaları, əsasən allergik və astmatik reaksiyalara meylli xəstələrdə
dermatoloji reaksiyalar, görmənin pozulması, qulaqlarda cingilti, ortostatik və ya digər növ
hipotenziya, müalicənin dayandırılmasından sonra aradan qalxan quru öskürək. Bu
simptomun olduğu halda yatrogen etiologiyaya baxmaq lazımdır.
Faringit, rinit, sinusit, dispnoe,qəbizlik, ağızda quruluq, ürəkbulanma, epiqastral nahiyədə
ağrılar, qarında ağrılar, dadbilmə duyğusunun pozulması, qusma, dispepsiya, qəbizlik və ya
ishal, iştahanın itməsi. Səpgi, qaşınma, makulopapulyoz səpgi, əzələ spazmları, yüksək
həssaslıq reaksiyaları, başgicəllənmə hissi, allergik və astmatik reaksiyalara meylli xəstələrdə
dermatoloji reaksiyalar.
Bəzən (1/1 000-dən <1/100-ə qədər):
bronxospazm, əsasən purpura, əvvəllər mövcud olmuş disseminəolunmuş qırmızı
qurdeşənəyinin kəskinləşməsinin mümkünlüyü, böyrək çatışmazlığı, impotensiya, tərləmə,
pemfiqoid, risk qrupuna daxil olan bəzi kateqoriya xəstələrdə kaliumun səviyyəsinin
həddindən artıq ciddi şəkildə azalması, natriumun səviyyəsinin susuzlaşma və ortostatik
hipotenziya törədən hipovolemiya ilə azalması, qanda sidik turşusunun və qlükozanın
səviyyəsinin artması (müalicə dövründə), hipoqlikemiya, qanda sidik cövhərinin və kreatinin
müalicənin dayandırılmasından sonra bərpa olunan əhəmiyyətsiz dərəcədə artması, kaliumun
səviyyəsinin adətən keçici artması, qan plazmasında kalsiumun səviyyəsinin artması,
proteinuriya, eozinofiliya, yuxululuq, bayılma, vaskulit, artralgiya, mialgiya, sinədə ağrı,
periferik ödem, halsızlıq, pireksiya.
Nadir hallarda (1/10000 –dən <1/1000-ə qədər):
əhvalın və ya yuxunun pozulması, başağrı, əsəbilik, vertiqo, qıcolmalar, paresteziya, аsteniya,
psoriazin kəskinləşməsi, yorğunluq, bilirubinin səviyyəsinin artması, qaraciyər fermentlərinin
səviyyəsinin artması.
Çox nadir hallarda (<1/10000):
trombositopeniya, leykopeniya/neytropeniya, aqranulositoz, aplastik anemiya, pansitopeniya,
hemolitik anemiya, hemoqlobinin səviyyəsinin azalması, hematokritin səviyyəsinin azalması.
Böyrək transplantasiyası edilmiş xəstələrdə, hemodializdə olan xəstələrdə anemiya, şüurun
dumanlanması, bradikardiya, mədəcik taxikardiyası, qulaqcıqların fibrillyasiyası daxil
olmaqla aritmiya, stenokardiya və miokard infarktı yüksək risk qrupuna daxil olan xəstələrdə
qalıq hipotenziyaya münasibətdə ikincili ola bilər. Eozinofil pnevmoniya, pankreatit, xolestaz
və ya sitolitik hepatit, qaraciyər funksiyasının pozulması, qaraciyər çatışmazlığı olduğu
zaman qaraciyər ensefalopatiyasının inkişaf riski, üzün, ətrafların, dodaqların, selikli
qişaların, dilin, səs yarığının və/və ya qırtlağın ödemi, övrə səpgisi, müxtəlif eritema, toksik
epidermal nekroliz, Stivens-Conson sindromu, fotohəssaslıq reaksiyaları, kəskin böyrək
çatışmazlığı, insult yüksək risk qrupuna aid olan pasiyentlərdə qalıq hipotenziyaya
münasibətdə ikincili ola bilər.
Məlum olmayan (əldə olan məlumatlara əsasən qiymətləndirmək mümkün deyil): Reyno
fenomeni, miopiya, dumanlı görmə, torsade de pointes, QT intervalının uzanması.
Doza həddinin aşılması
Simptomları: AT-nin aydın ifadə olunmuş azalması, ürəkbulanma, qusma, qıcolmalar,
başgicəllənmə, yuxusuzluq, poliuriya və ya oliqouriya, anuriya, bradikardiya, su-elektrolit
balansının pozulması.
Müalicəsi: mədənin yuyulması və/və ya aktivləşdirilmiş kömürün təyini. AT-nin əhəmiyyətli
dərəcədə azalması zamanı xəstəni başı bir qədər aşağı olmaqla, üfqi vəziyyətə gətirmək
lazımdır. Tibb müəssisəsində aparılan sonrakı tədbirlər su-elektrolit balansının bərpasına
yönəldilməli, simptomatik müalicə aparılmalıdır.
Xüsusi antidotu yoxdur.
Buraxılış forması
10 tablet, konturlu-yuvalı qablaşdırmada.
3 konturlu-yuvalı qablaşdırma içlik vərəqə ilə birlikdə karton qutuya qablaşdırılır.
Aptekdən buraxılma şərti
Resept əsasında buraxılır.